Pole­camy wys­tawę fotografii Ondřej Dur­czak „Indus­tri­al” w Galerii Pustej Katow­ice Mias­to Ogrodów. Wernisaż odbędzie się 3.9.2026 o godz. 18.00. Wys­tawę moż­na ogladać do 28.10.2026. Kura­tor wys­tawy: Arka­diusz Ławrywianiec.

Ondřej Dur­czak urodz­ił się 14 wrześ­nia 1989 roku w Ostraw­ie. Ukończył stu­dia na Wydziale Fizy­ki oraz jed­nocześnie w Insty­tu­cie Fotografii Twór­czej na Wydziale Filo­zoficzno-Przy­rod­niczym Uni­w­er­syte­tu Śląskiego w Opaw­ie, gdzie uzyskał również stopień dok­to­ra (2022). W Insty­tu­cie Fotografii Twór­czej pełni funkcję asys­ten­ta naukowego. Jest lau­re­atem tytułu „Osobowość fotografii do 30 lat” za rok 2019, przyz­nawanego przez Sto­warzysze­nie Fotografów Profesjonalnych.
Opub­likował autorskie albumy fotograficzne oraz książ­ki spec­jal­isty­czne, na przykład „Ostrawa na emery­turze: Prze­wod­nik po min­ionej sław­ie” (2015), „Dowody odkryć: Fotografia w nauce w lat­ach 1839–1939” (2017), Pub­likac­je fotograficzne hut Vítkovice (2018), Karvin­sko (2019, 2021), Rozpros­zona pamięć. Kra­jo­braz gór­niczy regionu Karvin­sko (2020), Brun­tál­sko: alter­naty­wny prze­wod­nik fotograficzny (2021), W dół do kopal­ni! Album fotograficzny poświę­cony dziedz­ictwu prze­mysłowe­mu i kul­tur­owe­mu gór­nict­wa węglowego w rejonie Ostrawy i Kar­winy (2023) lub Pub­likac­je fotograficzne północ­nej Morawy i Śląs­ka (2023) lub Ostrawa (2026). Zaj­mu­je się teorią fotografii w kon­tekś­cie regionu Ostrawy i kat­a­logu­je lokalne pub­likac­je fotograficzne. W swo­jej twór­c­zoś­ci fotograficznej sku­pia się na region­ie Ostrawy i Kar­winy. Swo­je prace prezen­tował na kon­fer­enc­jach w Czechach i w Polsce. Miał na swoim kon­cie kil­ka wys­taw indy­wid­u­al­nych – na przykład w Galerii Fotograficznej Fidu­cia w Ostraw­ie, Nar­o­dowym Muzeum Rol­nict­wa w Ostraw­ie czy w Galerii Fotograf­ic w Pradze. Był współku­ra­torem wielu wys­taw zbiorowych, m.in. pod­czas między­nar­o­dowego Miesią­ca Fotografii w Bratysław­ie, Art Mar­ket w Budapesz­cie oraz Off Fes­ti­valu w Bratysław­ie. Poma­gał również w przy­go­towa­niu wys­taw fotograficznych w Domu u Czarnej Mat­ki Bożej UPM w Pradze, w Domu Sztu­ki w Opaw­ie, w Domu Sztu­ki w Bratysław­ie i innych miejscach.

Siła doku­men­tu
Częs­to jest tak, że coś co pow­sta­je, jest silne, moc­ne, tri­um­fu­je i wyda­je się być niezniszczalne. Mija­ją lata, dziesiąt­ki lat i okazu­je się, że nawet potężne zakłady prze­mysłowe znika­ją z powierzch­ni zie­mi, zazwyczaj bezpowrot­nie, cza­sem dodatkowo z wielkim hukiem eksplozji pod­czas wyburza­nia. Wielkim szczęś­ciem dla obec­nych i przyszłych pokoleń są fotografowie, pasjonaci doku­men­towa­nia his­torii miejsc i rejonów, w których mieszka­ją. Jest to bard­zo ważny zapis, równy temu, którego dokony­wał Max Steck­el pokazu­ją­cy pracę górników
i zakłady prze­mysłowe będące w pełnym rozk­wicie na Górnym Śląsku. Ondřej Dur­czak żyje w innym cza­sie, prze­mysł , gór­nict­wo, hut­nict­wo stanow­iące siłę regionu Ostrawy i Kar­winy przes­tało ist­nieć. Zmienił się kra­jo­braz ten z kom­i­na­mi, wieża­mi wycią­gowy­mi, ale również ten społeczny. Hut­ni­cy, gór­ni­cy prze­chodzą do his­torii, a miejs­ca ich pra­cy zmieni­a­ją swo­ją funkcję, albo całkowicie ule­ga­ją zniszcze­niu. Ondřej Dur­czak od pięt­nas­tu lat doku­men­tu­je zmi­any północ­nych Moraw. Ostrawa, Kar­wina, Brun­tal, jego główne obszary dzi­ałań są już na etapie postin­dus­tri­al­nym. Ten stan regionu zaj­mu­je szczególne miejsce w Jego twórczości.
Autor w swoich wys­tawach lub pub­likac­jach posiłku­je się pra­ca­mi archi­wal­ny­mi innych fotografów, jakim jest na przykład Zdeněk Wludy­ka, co tylko wzmac­nia final­ny obraz zbiorów. Jego wnikli­wa obserwac­ja zmi­an zachodzą­cych w przestrzeni i społeczeńst­wie oraz kon­sek­wentne fotografowanie pozwala na zgro­madze­nie zbiorów niezwykłych fotografii. Z każdym mija­ją­cym dniem obrazy te będą nabier­ały coraz to więk­szej mocy zarówno odd­zi­ały­wa­nia na widzów, jak też jako mate­ri­ał his­to­ryczno-socjo­log­iczny, tym bardziej, że na początku 2026 roku zamknię­to ostat­nią dzi­ała­jącą kopal­nię węgla w Czechach. 

Arka­diusz Ławrywianiec

Wys­tawa fotograficz­na przed­staw­ia postin­dus­tri­al­ny kra­jo­braz zagłębia ostrawsko-kar­wińskiego. Od daw­na doku­men­tu­ję fotograficznie różne miejs­ca w region­ie morawsko-śląskim. Poprzez miejs­ki kra­jo­braz i architek­turę przed­staw­iam w albu­mach i na wys­tawach Ostrawę, oko­lice Kar­winy, Brun­tálu, zagłę­bie ostrawsko-kar­wińskie oraz czes­ki Śląsk. Intere­su­je mnie przede wszys­tkim przemi­ana tożsamoś­ci tego regionu, którą śledzę fotograficznie na lokalnych budowlach, przy czym najwięk­szą uwagę poświę­cam dziedz­ictwu prze­mysłowe­mu. Wys­tawa ma na celu zaprezen­towanie specy­ficznego charak­teru kra­jo­brazu i architek­tu­ry regionów Ostrawy i Kar­winy, na które wpływ miało wydoby­cie węgla kami­en­nego metodą podziem­ną. Na początku 2026 roku zakońc­zono wydoby­cie węgla kami­en­nego w ostat­niej kopal­ni tego typu w Czechach. Poszuku­je się nowej roli dla kra­jo­brazu postindustrialnego.
Prezen­towane fotografie pochodzą z lat 2011–2026. Oprócz Ostrawy cen­tral­nym miejscem dla mnie była również dzisiejsza dziel­ni­ca Karv­iná 2 – Doly, pier­wotne mias­to Karv­iná, gdzie do połowy XX wieku kon­cen­trowało się życie społeczne, kul­tur­alne i prze­mysłowe. Fotografie auto­ra uzu­peł­ni­a­ją archi­walne zdję­cia z kopalń w region­ie Ostrawy i Kar­winy, pochodzące ze zbiorów Zdeň­ka Wludyki.
Wys­tawę dopeł­nia charak­terysty­cz­na mozai­ka w for­ma­cie panoram­icznym. Oprócz włas­nych fotografii, wyko­nanych w region­ie Ostrawy i Kar­winy, skła­da się ona z insc­eni­zowanych martwych natur oraz zdjęć his­to­rycznych pochodzą­cych z Archi­wum Diamo, Muzeum Ostrawskiego, Archi­wum Mias­ta Ostrawy oraz archi­wum Zdeň­ka Wludyki.

Ondřej Dur­czak